İdrar Yolu Hastalıkları Tedavisi

İdrar yolu hastalıkları; böbrek, üreter (böbrekle idrar torbasını bağlayan üst idrar borusu), mesane (idrar kesesi) ve üretra (idrarın dışarı atıldığı dış idrar kanalı) hattında gelişen enfeksiyon, taş oluşumu, prostat büyümesi ve tümörlerin genel adıdır. Bu rahatsızlıkların en tipik belirtileri arasında idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, idrarda kan görülmesi, bel ağrısı ve tam boşaltamama hissi yer alır. Alt üriner sistemdeki iltihaplanmalardan böbrek parankimindeki fonksiyonel bozukluklara kadar uzanan bu süreçler, vücudun sıvı tahliye mekanizmasındaki bir aksaklığa işaret eder. Yaşam konforunu doğrudan etkileyen bu semptomlar (belirtiler/şikayetler), altta yatan ürolojik tablonun türüne göre değişiklik göstererek teşhis ve tedavi rotasını belirleyen kritik ipuçlarıdır.

İdrar Yolu Enfeksiyonları Nasıl Gelişir ve Hangi Belirtileri Verir?

Günlük hayatta çok sık karşılaşılan idrar yolu enfeksiyonları, genellikle dış ortamda veya bağırsak florasında (vücudumuzda bulunan faydalı ve koruyucu mikroorganizma/bakteri topluluğu) sessizce yaşayan bakterilerin idrar kanalından içeri sızmasıyla başlar. Bu davetsiz misafirlerin en yaygın rastlananı  Escherichia coli (E. coli veya koli basili)  adlı bakteridir. Bu bakteriler idrar yollarının iç yüzeyine adeta minik kancalarla tutunurlar. Vücudumuz idrarı dışarı atarak bu bakterileri yıkayıp uzaklaştırmaya çalışsa da bazen bakterilerin tutunma gücü galip gelir ve orada çoğalmaya başlarlar. Bu durum genellikle alt idrar yollarında, yani mesanede başlar. Mesane iç yüzeyi tahriş olur, kızarır ve hassaslaşır. Bakterilerin yarattığı bu hasara karşı vücudun verdiği hücresel savunma tepkisine enflamatuar yanıt (iltihabi reaksiyon), bu durumun mesane genelinde yarattığı tabloya ise sistit (mesane duvarı iltihabı) denir.

Eğer bu aşamada doğru müdahale yapılmazsa veya kişinin bağışıklık sistemi zayıfsa, bakteriler idrar yollarını takip ederek böbreklere kadar ulaşabilir. Böbrek dokusunun iltihaplanması piyelonefrit olarak adlandırılır ve bu çok daha ağır bir tablodur. Kişiyi yatağa düşürebilir, hastanede yatarak tedavi edilmeyi gerektirebilir. Erkeklerde ise bu bakteriler prostat bezine yerleşerek prostatit adı verilen, tedavisi sabır gerektiren ve oldukça ağrılı seyreden bir duruma yol açabilir. Hastalığın teşhisinde idrar tahlili ve en önemlisi hangi bakterinin enfeksiyona yol açtığını gösteren idrar kültürü (mikrop üretme testi) bize rehberlik eder; böylece hangi antibiyotiğin (bakteri öldürücü ilacın) işe yarayacağını net olarak görebiliriz. Enfeksiyonun böbreklere veya kana yayıldığı daha ağır, ateşli ve komplike durumlarda ise durumun şiddetini belirlemek amacıyla; hemogram (tam kan sayımı), CRP ve sedimantasyon (iltihap göstergeleri), ferritin ile prokalsitonin (bakteriyel enfeksiyonun ciddiyetini gösteren hassas testler) gibi ileri kan tetkiklerine başvurulur. Böylece enfeksiyonun vücuttaki yaygınlığı netleşerek en doğru tedavi protokolü planlanır.

En sık karşılaşılan idrar yolu enfeksiyonu belirtileri şunlardır:

• İdrar yaparken hissedilen sıcaklık, yanma veya acı hissi
• İdrar sonrasında veya sırasında oluşan ince sızı ve sızlama hissi
• Aniden gelen ve durdurulamayan idrara sıkışma ihtiyacı
• Vücut sıcaklığının yükselmesi (yüksek ateş)
• Ateşle birlikte görülen üşüme ve titreme nöbetleri
• Bulantı
• Kusma

Çocuklarda ve Yaşlılarda İdrar Yolu Enfeksiyonları Neden Özel Bir Dikkat Gerektirir?

Hastalıkların seyri, hayatın farklı dönemlerinde tamamen farklı yüzler gösterebilir. Özellikle küçük çocuklarda ve bebeklerde görülen idrar yolu enfeksiyonlarına sadece basit bir üşütme gözüyle bakmak büyük bir yanılgıdır. Bebeklerde ateş, huzursuzluk ve beslenme reddi ile kendini gösteren bu durum, böbreklerden mesaneye inen kanallardaki anatomik bir bozukluğun ilk sinyali olabilir. İdrarın mesaneden böbreklere doğru geri kaçması durumu, tıbbi adıyla vezikoüreteral reflü (idrarın  mesaneden geri böbreğe kaçması), bakterilerin doğrudan böbreğe ulaşmasına zemin hazırlar. Tekrarlayan enfeksiyonlar, gelişmekte olan böbrek dokusunda kalıcı hasarlara ve yara izlerine neden olabilir. Bu yüzden çocukluk çağındaki enfeksiyonlar sonrasında mutlaka detaylı görüntüleme yöntemleriyle altta yatan yapısal bir sorun olup olmadığı araştırılır.

İleri yaş grubunda ise durum çok daha sinsi ilerler. Yaşlanmayla birlikte bağışıklık sisteminin verdiği tepkiler zayıflar. Genç bir insanda şiddetli yanma ve yüksek ateşle kendini gösteren bir enfeksiyon, yaşlı bir bireyde hiçbir tipik belirti vermeyebilir. Aileler genellikle yaşlı yakınlarının aniden kafa karışıklığı yaşadığını, sürekli uyumak istediğini veya genel durumunun bozulduğunu fark eder. Bu ani zihinsel veya fiziksel çöküşün altında yatan temel nedenlerden biri idrar yolu enfeksiyonu olabilir. Ayrıca yaşlı erkeklerde iyi huylu prostat büyümesi nedeniyle idrarın tam boşaltılamaması, içeride kalan idrarın bakteriler için durgun bir havuz oluşturmasına ve enfeksiyonun sürekli tekrarlamasına neden olabilir.

Yaşlı bireylerde enfeksiyonun gizli ve sinsi belirtileri şunlardır:

• Aşırı halsizlik ve yorgunluk
• Aniden gelişen iştahsızlık ve yetersiz beslenme
• Sürekli uyku hali ve çevreye ilgisizlik
• Kalp atışlarında hızlanma (çarpıntı)
• Normalin dışında ani terlemeler

Böbrek Taşı Oluşumunun Nedenleri Nelerdir?

Üriner sistem taş hastalığı, yani böbrek ve idrar yolu taşları, ülkemizde çok sık görülen ve hayatın bir döneminde hastaların acil servislere koşmasına neden olan ciddi bir sağlık sorunudur. İdrar, aslında vücudumuzun dışarı atmak istediği atıkların ve minerallerin çözünmüş halde bulunduğu bir sıvıdır. Ancak yeterince su içilmediğinde, genetik bir yatkınlık olduğunda veya beslenme alışkanlıklarındaki hatalar nedeniyle idrarın içindeki sıvı miktarı azalır ve minerallerin yoğunluğu artar. Bu mineraller bir araya gelerek önce mikroskobik kristallere, ardından birleşerek kum tanelerine ve nihayetinde sert taşlara dönüşür.

Böbreğin içindeki boşluklarda sessizce duran bir taş, çoğu zaman hiçbir şikayet yaratmaz. Hasta yıllarca böbreğinde bir taş taşıdığından habersiz yaşayabilir. Ancak bu taş, yerinden oynayıp böbrekten mesaneye idrarı taşıyan ince kanala, yani üretere düştüğünde işler değişir. Kanalı tıkayan taş, idrarın böbrekte birikmesine ve böbreğin şişmesine neden olur. Böbrek kapsülünün gerilmesiyle ortaya çıkan ağrı, tarif edilemez bir boyuttadır. Belden ve sırttan başlayıp kasıklara vuran, kıvrandırıcı, hastaya doğru pozisyonu buldurmayan bu ağrı dalgalar halinde gelir. Teşhis aşamasında bilgisayarlı tomografi sayesinde taşın milimetrik boyutu, yeri ve sertliği net bir şekilde haritalandırılır.

Sık karşılaşılan taş türleri şunlardır:

• Kalsiyum okzalat monohidrat taşı (en sık görülen sert taş türü)
  Kalsiyum okzalat dihidrat taşı (nispeten daha kolay kırılabilen taş türü)
• Kalsiyum fosfat taşı
• Ürik asit taşı
• Magnezyum amonyum fosfat taşı (Struvit; enfeksiyon taşı)
• Sistin taşı (nadir görülen genetik taş türü)

Böbrek Taşı Tedavisinde Hangi Modern Yöntemler Kullanılır?

Geçmişte böbrek taşı ameliyatları, hastanın sırtından boydan boya kesi yapılarak böbreğin açılmasını gerektiren, iyileşme süreci çok uzun ve zahmetli olan operasyonlardı. Günümüzde ise bu klasik açık ameliyatlar neredeyse tamamen tarihe karışmıştır. Tıp teknolojisindeki inanılmaz ilerlemeler sayesinde, böbrek taşları artık vücuda hiçbir kesi yapmadan veya sadece bir kalem ucu kadar deliklerden girilerek tedavi edilebilmektedir.

Taş eğer belli bir boyutun altındaysa ve çok sert değilse, vücut dışından şok dalgalarıyla taş kırma tedavisi (şok dalga litotripsisi: SWL) uygulanır. Bu işlemde yüksek enerjili ses dalgaları taşa odaklanır ve taşı küçük kum tanelerine ayırır. Hasta daha sonra bol su içerek bu kumları idrar yoluyla döker. Ancak taş daha büyük, sert veya böbreğin alt kısımlarına yerleşmişse endoskopik lazer tedavileri devreye girer. Fleksibil üreteroskop yardımıyla (bükülebilir ve idrar borusu içerisinde ilerletilebilen bir kamera sistemi), tıbbi adı Retrograd İntrarenal Cerrahi (idrar kanalından girilerek yapılan bükülebilir lazer ameliyatı) adı verilen bu yöntemde, tamamen doğal idrar kanalından girilerek incecik, yılan gibi kıvrılabilen kameralı aletlerle böbreğin odacıklarına kadar ulaşılır. Lazer kullanılarak taş olduğu yerde toz haline getirilir. İşlem sonrası hasta genellikle ertesi gün normal hayatına dönebilir. Çok daha büyük ve böbreği dolduran dev taşlarda ise sırttan açılan minik bir tüp aracılığıyla böbreğe girilir ve taşlar içeride parçalanarak dışarı alınır. Tedavinin en önemli kısmı ise taşın neden oluştuğunu bulup, tekrar etmesini engellemek için gerekli önlemleri almaktır.

Taş oluşumunu önleyici yaklaşımlar şunlardır:

• Günde 2-3 litre kadar su/sıvı tüketimi
• Limon tüketimi (içerdiği sitrat yardımıyla etkili)
• Hareketli yaşam, egzersiz
• Uygun düzenlenen diyet, beslenme planı
• Tuz (sodyum) tüketiminin azaltılması
• Diyetteki kalsiyumu (süt, yoğurt) körlemesine kesmemek ve oksalat dengesini korumak adına öğünlerle birlikte dengeli tüketim yapmak önemli

Prostat Kanseri Belirtileri Nelerdir ve Erken Tanı İçin Ne Yapılmalıdır?

Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kötü huylu tümörlerden biridir ve sinsi ilerleyişiyle bilinir. Prostat bezini bir ceviz gibi düşünürseniz, bu kanser genellikle cevizin en dış kabuğundan gelişmeye başlar. İdrar kanalı ise bu cevizin tam ortasından geçer. Kanser dış yüzeyde başladığı için, uzunca bir süre idrar kanalına baskı yapmaz ve hastada idrar yapma zorluğu, kanama veya ağrı gibi hiçbir belirti vermez. Bu durum prostat kanserinin sessizce ilerlemesine ve bazen vücudun diğer bölgelerine yayılana kadar fark edilmemesine neden olabilir.

Bu sinsi düşmana karşı elimizdeki en büyük güç, düzenli taramalarla hastalığı henüz prostatın içindeyken, çok erken evrede yakalamaktır. Ailesinde prostat kanseri öyküsü bulunmayan erkeklerde 50 yaşından itibaren, birinci derece akrabalarında erken yaşta prostat kanseri görülen riskli bireylerde ise 45 yaşından itibaren düzenli ürolojik kontroller hayati önem taşır. Kandan bakılan PSA (prostat spesifik antijen) testi ve doktor muayenesi ilk adımlardır. Eğer testlerde bir şüphe görülürse, günümüzde artık körlemesine biyopsi yapmak yerine akıllı teknolojiler kullanıyoruz. Multiparametrik MR (prostatın yüksek çözünürlüklü tıbbi görüntüleme yöntemi) cihazlarıyla prostatın üç boyutlu ve yüksek çözünürlüklü bir haritası çıkarılır. MR, kanser ihtimali olan şüpheli alanları bize işaret eder. Daha sonra bu görüntüler ultrasonla birleştirilerek, yani MR-TRUS füzyon biyopsi yöntemiyle, sadece şüpheli olan o noktalardan hedefe yönelik örnekler alınır. Erken evrede yakalanan hastalarda robotik cerrahi ile prostat tamamen çıkarılır. Robotun sağladığı yüksek çözünürlüklü görüş ve hareket kabiliyeti sayesinde, idrar tutmayı ve cinsel fonksiyonları sağlayan sinirlerin korunmasına özen gösterilir ve yaşam kalitesinin desteklenmesi hedeflenir.

Risk faktörleri şunlardır:

• Yaş; zamanla vücudumuzda hücre yenilenmesinin bozulması ve riskin artması söz konusu
• Genetik; ailede birinci derece akrabalarda özellikle prostat ve meme kanseri gibi hastalık öyküsü bulunması
• Obezite; hormonal dengesizlikleri tetikleyerek tümör büyümesini hızlandırabilir
• Beslenme; doymuş yağ ve kırmızı et ağırlıklı beslenip sebzelerden uzak kalmak kanser riskini artırabilir

Mesane Kanseri Tehlikesi Hangi Sinyallerle Anlaşılır?

Mesane kanseri, idrarı depolayan kesenin iç yüzeyini döşeyen hücrelerin kontrolsüzce çoğalmasıyla ortaya çıkan ve erken fark edildiğinde tedavisi oldukça başarılı olan bir hastalıktır. Bu hastalığın tartışmasız en büyük tetikleyicisi tütün ve tütün ürünlerinin kullanımıdır. Akciğerlere çekilen dumanın içindeki zehirli kimyasallar kana karışır, böbreklerden süzülür ve idrarla birlikte mesaneye gelir. İdrar kesesi bu kimyasallarla uzun süre temas ettiğinde, iç yüzeydeki hücrelerin yapısı bozulmaya başlar.

Mesane kanserinin vücudun bize verdiği en önemli, en yüksek sesli uyarısı idrarda kan görülmesidir (tıbbi adıyla hematüri). Ağrısız, aniden ortaya çıkan ve bazen pıhtılar içeren bu kanama, asla “üşütmüşümdür” veya “geçer” diyerek ihmal edilmemelidir. Kesin teşhis için idrar kanalından kameralı ince bir aletle girilerek mesanenin içi gözlemlenir ve bu işleme sistoskopi denir. Şüpheli bir kitle görüldüğünde yine hiçbir yer kesilmeden, aynı yoldan girilerek TUR-M adı verilen yöntemle tümör kazınır ve dışarı alınır. Eğer hastalık yüzeyel aşamadaysa, tümör temizlendikten sonra mesane içine ilaç verilerek bağışıklık sistemi uyarılır ve hastalığın tekrar etmesi önlenmeye çalışılır. Ancak hastalık kas tabakasına kadar inmişse, hastanın hayatını kurtarmak için radikal sistektomi ameliyatıyla mesanenin tamamen çıkarılması ve bağırsaklardan yeni bir idrar kesesi yapılması gibi daha kapsamlı ve hayat kurtarıcı cerrahiler uygulanır.

Mesane kanseri riskleri şunlardır:

• Sigara; içerdiği zehirli maddelerin mesane duvarıyla doğrudan temas ederek kanseri tetikleyen en büyük etken
• Kimyasallar; petrokimya, plastik ve kauçuk endüstrisinde kullanılan zararlı maddelere maruz kalınması
• Boyalar; tekstil, matbaa ve saç boyası sektöründeki bazı endüstriyel renklendiricilerin solunması veya teması
• Radyasyon; daha önce pelvik bölgeye uygulanan kanser tedavilerinin doku yapısını bozabilir

İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH) Hayat Kalitesini Nasıl Etkiler?

Yaş alan her erkeğin prostatı, tıpkı saçların beyazlaması gibi doğal bir süreç olarak yavaş yavaş büyümeye başlar. İyi huylu prostat büyümesi , yani tıbbi adıyla BPH, kanser değildir ve kansere dönüşmez. Ancak idrar kesesinin hemen çıkışında yer alan ve idrar kanalını bir yüzük gibi saran bu bez büyüdükçe, ortasından geçen idrar kanalını sıkıştırmaya başlar. Bu fiziksel baskı, idrarın rahatça dışarı akmasını zorlaştırır. Mesane, idrarı dışarı atabilmek için daha fazla kasılmak ve daha çok güç harcamak zorunda kalır.

Zamanla mesane kasları yorulur ve kalınlaşır. Hastalar gündüzleri idrara başlarken beklediklerini, idrar tazyikinin eski gücünde olmadığını, kesik kesik idrar yaptıklarını ve tuvaletten çıktıklarında mesanelerinin tam boşalmadığını hissederler. İşin en can sıkıcı tarafı ise geceleri başlar. Genişleyen prostat ve kalınlaşan mesane duvarı nedeniyle idrar depolama kapasitesi azalır. Kişi aniden tuvalete sıkışır, bazen tuvalete yetişmekte zorlanır ve geceleri uykusundan defalarca kalkarak tuvalete gitmek zorunda kalır. Derin uykunun sürekli bölünmesi, ertesi gün aşırı yorgunluğa, konsantrasyon kaybına ve genel bir yaşam kalitesi düşüşüne neden olur. Hastalar uzun otobüs yolculuklarına çıkmaktan korkar, gittikleri her yeni yerde önce tuvaletin yerini aramaya başlarlar.

Prostat büyümesi şikayetleri şunlardır:

• Zayıf ve tazyiksiz idrar akımı; idrar akış hızının ve tazyikinin eski gücünü kaybetmesi
• İdrar bitiminde istemsiz damlatma; idrar yapma işlemi bittikten sonra istemsizce sızıntı olması, ancak normalde de bir miktar olabilir
• Aniden gelişen ve ertelenemeyen idrara sıkışma hissi
• Gece idrar hissi nedeniyle uykunun defalarca bölünmesi
• İdrarda çatallanma veya dağınık akış
• Ikınarak idrar yapma zorunluluğu
• Tam tıkanma sonucu idrar yapamama ve sonda takılması gereksinimi
• İdrarını uzun sürede yapma şikayeti

Prostat Büyümesi Tedavisinde Lazer ve Buhar Yöntemleri Neler Sunar?

Prostat büyümesinden kaynaklanan şikayetler hastanın hayatını zorlaştırmaya başladığında, ilk adım genellikle prostatı gevşeten veya bir miktar küçülten ilaç tedavileridir. Ancak ilaçların yetersiz kaldığı, yan etki yaptığı veya hastanın ömür boyu ilaç kullanmak istemediği durumlarda modern cerrahi tedaviler oldukça etkili alternatifler sunabilir. Geleneksel açık prostat ameliyatları artık yerini büyük ölçüde idrar kanalından girilerek yapılan teknolojik işlemlere bırakmıştır.

Özellikle dev boyutlara ulaşmış prostatlarda en başarılı ve kalıcı çözüm HoLEP (holmiyum lazerle prostat enükleasyonu)  ameliyatıdır. Bu yöntemi anlamak için prostatı bir portakal gibi düşünebilirsiniz. Kameralı sistemle idrar kanalından girilir, yüksek enerjili lazer kullanılarak portakalın etli kısmı, dış kabuğundan tamamen sıyrılarak ayrılır. Ayrılan bu büyük doku mesane içine itilir ve orada özel bir cihazla parçalanarak dışarı vakumlanır. Prostatın büyüyen kısmı büyük oranda çıkarıldığı için hastalığın yıllar sonra tekrar etme riski oldukça düşüktür ve kanama miktarı açık ameliyatlara kıyasla belirgin şekilde daha azdır.

Diğer taraftan, anestezi alması çok riskli olan yaşlı hastalarda veya ameliyat sonrası cinsel fonksiyonlarının korunmasını hedefleyen hastalarda Rezum (su buharı tedavisi) adı verilen su buharı tedavisi yenilikçi bir alternatif olabilir. Sadece dakikalar süren bu işlemde, büyüyen prostat dokusunun içine radyofrekans enerjisiyle ısıtılmış saf su buharı enjekte edilir. Buhar, fazla dokuyu zamanla eriterek idrar kanalını açar. Hasta işlemden birkaç saat sonra yürüyerek evine dönebilir.

Minimal invaziv (en az zararla yapılan kapalı) yöntemler şunları içerir:

• Yüksek enerjili ışınlarla prostat dokusunu kabuğundan sıyıran lazer teknolojileri (HoLEP, ThuLEP, ThuFLEP)
• Radyofrekans ile ısıtılan saf suyun gücüyle dokuları eriten su buharı sistemleri (Rezum)
• Dokuları elektrik enerjisiyle buharlaştırarak kanamayı azaltan plazma teknolojisi (Bipolar/Plazma TURP)
• Yüksek basınçlı su jetiyle prostatı bilgisayar kontrollü olarak temizleyen yöntem (Aquablation)

İdrar Kaçırma Problemi Kadınların Kaderi Midir?

İdrar kaçırma sorunu, özellikle menopoz sonrası dönemdeki kadınlarda ve zorlu normal doğum yapmış annelerde çok sık görülen, hastanın sosyal hayatını ciddi şekilde etkileyebilen ancak uygun seçeneklerle tedavi edilebilen bir durumdur. Toplumumuzda bu durum genellikle “yaşlanmanın doğal bir sonucu” olarak görülüp saklanma eğilimindedir. Oysa idrar kaçırmak hiçbir yaşta kader değildir.

İki farklı ana idrar kaçırma türü vardır. Birincisi, fiziksel zorlanmalara bağlı gelişen stres tipi idrar kaçırmadır. Burada stres kelimesi psikolojik bir gerginliği değil, karın içi basıncının artmasını ifade eder. Öksürmek, hapşırmak, merdiven çıkmak, ağır bir poşet kaldırmak veya kahkaha atmak gibi durumlarda, idrar kesesinin altındaki kaslar yeterince güçlü duramaz ve idrar damlalar halinde veya birden dışarı kaçar. İkincisi ise sıkışma tipi idrar kaçırmadır. Mesane kasının, hasta istemediği halde aniden kendi kendine kasılması sonucu oluşur. Kişi aniden çok şiddetli bir tuvalet ihtiyacı hisseder ve tuvalete yetişmeye çalışırken idrarını kaçırır. Teşhiste ürodinami (mesanenin basınç ve idrar yapma fonksiyonlarını ölçen test) adı verilen, mesanenin basıncını ve kasların uyumunu ölçen detaylı testler kullanılır. Tedavide ise pelvik taban kaslarını güçlendiren egzersizlerden (Kegel egzersizleri), mesaneyi sakinleştiren ilaçlara, mesane içine yapılan botoks uygulamalarından çok kısa süren ve idrar kanalına destek koyan ufak askı ameliyatlarına (TOT / TVT cerrahileri) kadar pek çok seçenek mevcuttur.

Stres tipte idrar kaçırmanın karın içi basıncı artırması ile gözlendiği bazı durumlar şunlardır:

• Öksürük
• Kahkaha
• Ağır kaldırmak
• Merdiven çıkmak veya inmek
• Yoğun fiziksel aktiviteler
• Egzersiz

Üretra Darlığı Nedir ve Tedavisi Nasıl Yapılır?

İdrarın mesaneden çıkıp vücudu terk ettiği yol olan üretra, esnek bir boru gibidir. Ancak geçmişte geçirilen ağır enfeksiyonlar, idrar kanalına sonda takılması gibi travmalar veya trafik kazaları sonucunda bu esnek borunun içinde yara izleri oluşabilir. Derimizde derin bir yara iyileşirken nasıl sertleşip büzüşüyorsa, idrar kanalının içi de aynen öyle büzüşür ve daralır. Bu duruma üretra darlığı denir.

Üretra darlığı gelişen bir kişi, idrar tazyikinin gün geçtikçe zayıfladığını fark eder. İdrar iplik gibi incecik, bazen çatallı veya dağınık çıkmaya başlar. Mesaneyi boşaltmak için uzun süre tuvalette kalmak ve ıkınmak gerekir. Darlığın yerini ve uzunluğunu görebilmek için idrar kanalından özel bir sıvı verilerek röntgen filmi çekilir ve bu yönteme üretrografi denir. Eğer darlık çok kısa ve taze ise, internal optik üretrotomi adı verilen kapalı ameliyatla girilip lazer veya ufak bir bıçakla çizilerek kanal genişletilir. Ancak hastalık inatçıysa ve sürekli tekrarlıyorsa, kapalı ameliyatları defalarca tekrarlamak kanala daha çok zarar verir. Bu durumda kalıcı iyileşme sağlamayı hedefleyen açık üretroplasti (idrar kanalı yeniden yapılandırma) ameliyatları uygulanabilir. Daralan kısım tamamen çıkarılır ve hastanın ağız içinden alınan yanak mukozası gibi dokular kullanılarak idrar kanalına yeni, geniş ve sağlıklı bir yol inşa edilir.

Üretra darlığı sonuçları şunlardır:

• Zayıf ve ince idrar akımı; idrar akış hızının ve tazyikinin eski gücünü kaybetmesi
• İdrarda çatallanma veya dağınık akış
• Ikınarak idrar yapma zorunluluğu
• İdrarını uzun sürede yapma durumu
• Tıkanıp idrar yapamama ve sonda takılması denemesine rağmen sondanın geçmeme durumu

Sıkça sorulan sorular